Panorama

PORAŽAVAJUĆE NAUČNO OTKRIĆE: Šta je pronađeno na najdubljoj tački Sredozemnog mora

Predrag Stojković

06. 04. 2025. u 23:00

DNO Kalipso ponora, jame duboke čak 5.112 metara u Jonskom moru, jedno je od najprljavijih mesta na svetu. Tamo se nalazi jedna od najvećih koncentracija morskog otpada ikada zabeleženih na ovakvim ekstremnim dubinama.

ПОРАЖАВАЈУЋЕ НАУЧНО ОТКРИЋЕ: Шта је пронађено на најдубљој тачки Средоземног мора

Istraživači su na morskom dnu identifikovali ukupno 167 predmeta, od čega je 148 potvrđeno kao otpad, a za 19 se smatra da je humanog porekla. Ovaj nalaz detaljno je opisan u studiji objavljenoj u časopisu "Marine Pollution Bulletin", a glavni autori su Mikel Kanals sa Univerziteta u Barseloni, Džordž Hanke iz Zajedničkog istraživačkog centra Evropske komisije, Fransoaz Galgani iz Francuskog istraživačkog instituta za eksploataciju mora i Viktor Veskovo iz američke kompanije „Caladan Oceanic“.

Da bi dostigli dno ove duboke jame, istraživački tim koristio je najsavremeniju podmorsku tehnologiju - podmornicu "Limiting Factor". Slike snimljene ovim vozilom pokazuju da morski otpad ne zadržava samo na obalama, površinskim vodama ili plićim morskim područjima, već se akumulira i u najdubljim i najudaljenijim delovima Sredozemnog mora, koje je posebno osetljivo na ljudski uticaj.

Otpad identifikovan u Kalipso ponoru upozorava na hitnu potrebu za globalnim političkim akcijama za smanjenje okeanskog otpada, kao i na neophodnost promena u potrošačkim navikama građana i smanjenje otpada kako bi se zaštitila mora i okeani širom sveta.

Kanals objašnjava da otpad na dnu Kalipso ponora dolazi iz različitih izvora, kako kopnenih tako i morskih, transportovan različitim putevima, uključujući daljinski transport okeanskim strujama, ali i direktno odbacivanje otpada. Lak otpad, poput plastike, dolazi sa obala, gde biva odnesen u Kalipso ponor, udaljen svega 60 kilometara. Nađeni su i dokazi o bacanju vreća punih smeća sa brodova, što se vidi po gomilanju različitih vrsta otpada praćenog skoro pravolinijskom brazdom.

Struje u Jonskom moru igraju ključnu ulogu u transportu otpada do Kalipso ponora. Površinski vrtlozi koncentrišu otpad ka unutrašnjosti, a kada se nađu iznad same jame, olakšavaju spuštanje lakog otpada na dno, uz pomoć mehanizama degradacije i povećanja gustine. Struje takođe mogu doneti otpad i iz Jadranskog mora na severu, kroz Otrantska vrata, kao i iz voda severozapadne Grčke.

Kanals upozorava da kada je reč o Sredozemnom moru, "nijedan centimetar nije čist" od otpada. Kalipso jama, kao zatvorena depresija, pogoduje akumulaciji otpada, a slabe struje unutar nje dodatno olakšavaju taloženje lakog otpada na dno, prenosi „Juronjuz“.

Inače, Sredozemno more je jedno od najviše zagađenih mora na svetu. Studija iz 2021. godine identifikovala je Mesinski moreuz kao područje sa najvećom poznatom gustinom morskog otpada na svetu.

(sputnikportal.rs)

BONUS VIDEO - PONUDA NA SAJMU AUTOMOBILA: Pogledajte kako izgledaju novi modeli